22 stycznia 2025 roku, w 162. rocznicę wybuchu powstania styczniowego, wojewoda podlaski Jacek Brzozowski złożył hołd uczestnikom zrywu niepodległościowego. Uroczystości odbyły się pod pomnikiem na wzgórzu Szubienica niedaleko Choroszczy, gdzie w maju 1863 roku powstańcy zostali schwytani i straceni przez Rosjan. Wojewoda zapalił także znicz na grobie Adolfa Białokoza, naczelnika Miasta Białystok w czasie powstania styczniowego.
Patriotyczne przesłanie
Jacek Brzozowski w swoim przemówieniu podkreślił znaczenie powstania styczniowego dla współczesnej Polski:
– Powstanie styczniowe przypomina nam o znaczeniu walki o Ojczyznę i wartości patriotyzmu. To drogowskaz dla nas w codziennej pracy i działalności publicznej – powiedział wojewoda.
W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele służb mundurowych, w tym żołnierze 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego, strażacy, policjanci, a także członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych.
Powstanie styczniowe na Podlasiu
Powstanie styczniowe miało wyjątkowe znaczenie na Podlasiu, gdzie szczególnie popularne były idee niepodległościowe.
Pierwsze starcia
Pierwsza akcja zbrojna na Podlasiu miała miejsce nocą z 22 na 23 stycznia 1863 roku. Oddział Władysława Cichorskiego „Zameczka”, liczący blisko 2 tysiące powstańców, opanował stację kolejową Łapy i ruszył na Suraż, gdzie rozbił rosyjski garnizon.
Po klęsce w bitwie pod Siemiatyczami oddział „Zameczka” prowadził walkę partyzancką, ostatecznie dołączając do Zygmunta Padlewskiego na Kurpiowszczyźnie.
Charakter walk
Powstanie styczniowe, w przeciwieństwie do powstania listopadowego, miało głównie charakter partyzancki. Powstańcy, rekrutujący się głównie z drobnej szlachty i okolicznej inteligencji, musieli działać w ukryciu, wspierani przez duchowieństwo katolickie i część ziemiaństwa.
Kluczowe postacie
- Kazimierz Kobyliński – dowódca powstańczych oddziałów, poległy pod Mienią.
- Wincenty Konstanty Kalinowski – białoruski komisarz Rządu Narodowego w województwie grodzieńskim.
- Ksiądz Stanisław Brzóska – lider powstańczy na południowym Podlasiu, schwytany w 1865 roku.
Upadek i represje
Najdłużej powstańcze walki trwały na Podlasiu, a ostatni dowódca – ks. Brzóska – został ujęty dopiero w kwietniu 1865 roku. Po upadku powstania mieszkańcy regionu doświadczyli brutalnych represji, które na długo odcisnęły piętno na lokalnej społeczności.
Podlaskie tradycje patriotyczne
Powstanie styczniowe to ważny element historii Podlasia, przypominający o walce o niepodległość i duchu patriotyzmu. Upamiętnienie tych wydarzeń przez władze regionu i mieszkańców stanowi hołd dla bohaterów, którzy oddali życie za Ojczyznę.