Gmina Szczuczyn to miejsce o bogatej historii i licznych zabytkach, które świadczą o jej wielowiekowym dziedzictwie. Nazwa miasta pochodzi od rodu Szczuków, którzy przybyli tu na początku XV wieku z północnego Mazowsza. Choć rodowy pałac nie przetrwał do dzisiejszych czasów, Szczuczyn nadal może pochwalić się licznymi zabytkami, które przyciągają miłośników historii i architektury.
Położenie geograficzne i znaczenie komunikacyjne
Szczuczyn znajduje się w powiecie grajewskim, w województwie podlaskim. Miasto leży na skrzyżowaniu dwóch ważnych dróg krajowych:
- DK61 (Warszawa – Ostrów Mazowiecka – Suwałki),
- DK58 (Pisz – Olsztyn).
Dzięki temu stanowi istotny punkt komunikacyjny w regionie. Szczuczyn jest położony nad rzeką Wissą, która jest dopływem Biebrzy. To właśnie w tym miejscu w 1425 roku osiedlili się Szczukowie, otrzymując królewski przywilej na ziemię po obu stronach rzeki. Pierwotnie powstała tu wieś Szczuki Litwa, jednak miasto Szczuczyn oficjalnie założono 9 listopada 1692 roku. Prawa miejskie nadał mu król Jan III Sobieski, który jednocześnie ufundował barokowy kompleks sakralny jako wotum wdzięczności za zwycięstwo pod Wiedniem.
Zabytki Szczuczyna – co warto zobaczyć?
Miasto może poszczycić się ciekawą architekturą i historycznym układem urbanistycznym. Do najważniejszych zabytków Szczuczyna należą:
- Barokowy kościół parafialny pw. Najświętszej Marii Panny – świątynia ufundowana przez Jana III Sobieskiego, z zachowaną dekoracją sztukatorską autorstwa Francesco Maino z 1708 roku.
- Kolegium i klasztor – obiekty wzniesione w XVII wieku jako część fundacji królewskiej.
- Najstarszy budynek w mieście – jednopiętrowy dom właścicieli miasta Szczuków przy ul. Plac Tysiąclecia 1, obecnie pełniący funkcję mieszkalno-handlową.
- Pomnik przyrody – klon z 1918 roku – znajdujący się na Placu Tysiąclecia.
- Zespół budynków Poczty Polskiej – pochodzący z II połowy XIX wieku.
- Dom Żyda Ozerowicza – historyczny budynek przy ul. Kościelnej 1, również z XIX wieku.
Choć wiele zabytków nie przetrwało próby czasu, takich jak pałac Szczuków, barokowy ratusz czy bogato zdobiona synagoga, Szczuczyn wciąż zachwyca swoją architektoniczną spuścizną.
Szczuczyn na ekranie – filmowe plenery
Nie każdy wie, że Szczuczyn stał się również miejscem realizacji zdjęć do filmu „W imię…” wybitnej polskiej reżyserki Małgorzaty Szumowskiej. Produkcja, w której wystąpili m.in. Andrzej Chyra i Maja Ostaszewska, wykorzystywała lokalne krajobrazy i architekturę jako tło dla fabuły. To świadczy o niezwykłym klimacie miasta, który doceniają także twórcy filmowi.
Podsumowanie
Szczuczyn to miejscowość z bogatą historią, interesującą architekturą i znaczeniem komunikacyjnym w regionie. Miłośnicy zabytków, historii oraz kinematografii znajdą tu wiele powodów do odwiedzin. To miejsce, które łączy tradycję z nowoczesnością, oferując niepowtarzalną atmosferę oraz cenne dziedzictwo kulturowe.