1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, upamiętniający członków polskiego podziemia niepodległościowego, którzy po II wojnie światowej kontynuowali walkę z sowieckim okupantem. W Białymstoku mieszkańcy będą mogli wspólnie uczcić pamięć bohaterów podczas oficjalnych uroczystości organizowanych przez władze miasta.
Historia i znaczenie święta
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony w 2011 roku jako forma hołdu dla żołnierzy, którzy nie złożyli broni po zakończeniu działań wojennych w 1945 roku. 1 marca 1951 roku w więzieniu mokotowskim w Warszawie stracono płk. Łukasza Cieplińskiego ps. „Ostrowski” oraz jego współpracowników z IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. To tragiczne wydarzenie stało się symboliczną datą upamiętniającą losy wszystkich bohaterów podziemia antykomunistycznego.
Obchody w Białymstoku
Prezydent Białegostoku, Tadeusz Truskolaski, zaprasza mieszkańców do udziału w uroczystościach upamiętniających Żołnierzy Wyklętych. Główna część obchodów odbędzie się 1 marca o godz. 12:00 pod pomnikiem Danuty Siedzikówny ps. „Inka” w Parku Planty na Skwerze Lecha i Marii Kaczyńskich.
Ponadto, już od godz. 11:00, zapalone zostaną znicze w kluczowych miejscach pamięci:
- Cmentarz Wojskowy przy ul. 11 listopada,
- Pomnik Armii Krajowej przy ul. Kilińskiego,
- Tablica pamiątkowa przy kinie TON,
- Tablica na ścianie Sądu Apelacyjnego przy ul. Mickiewicza.
Jak podkreśla prezydent Białegostoku:
„Zapraszamy mieszkańców do wspólnego udziału w uroczystościach. Chcemy, aby pamięć o tych, którzy walczyli o wolną i niepodległą Polskę, trwała wiecznie i była przekazywana kolejnym pokoleniom.”
Kim była Danuta Siedzikówna ps. „Inka”?
Jedną z bohaterek podziemia antykomunistycznego była Danuta Siedzikówna, znana jako „Inka”. Była sanitariuszką 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, działającej na terenie Białostocczyzny. W 1945 roku została aresztowana przez NKWD i UB, jednak zdołała uciec dzięki pomocy patrolu AK.
Ponownie zatrzymana w 1946 roku, została skazana przez komunistyczny sąd na karę śmierci. Egzekucję wykonano 28 sierpnia 1946 roku w więzieniu w Gdańsku. Do ostatnich chwil zachowała niezłomną postawę, a jej ostatnie słowa brzmiały: „Niech żyje Polska!” Pośmiertnie została awansowana na stopień podporucznika Wojska Polskiego.
Pamięć o Żołnierzach Wyklętych
Żołnierze Wyklęci przez dekady byli skazani na zapomnienie. Dziś coraz więcej osób poznaje ich losy i oddaje im należny hołd. Warto uczestniczyć w obchodach tego święta, aby uczcić pamięć tych, którzy walczyli o wolność naszej ojczyzny.
Udział w uroczystościach to nie tylko hołd dla bohaterów, ale także ważna lekcja historii dla młodszych pokoleń. Nie pozwólmy, aby ich ofiara poszła w zapomnienie.