Ratusz w Białymstoku to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków miasta, choć nigdy nie pełnił funkcji siedziby władz miejskich. Budynek powstał w XVIII wieku jako hala targowa, a dziś mieści główną siedzibę Muzeum Podlaskiego.
Historia i architektura
Ratusz został wzniesiony w latach 1745–1761 z fundacji hetmana Jana Klemensa Branickiego. Autorem projektu był Jan Henryk Klemm – nadworny architekt rodu Branickich. Początkowo w budynku mieściły się kramy kupieckie, dlatego w praktyce pełnił on rolę sukiennic, a nie urzędu miejskiego.
Ratusz stanowi rzadki w Polsce przykład tzw. ratusza alkierzowego. Cztery narożne pawilony zostały połączone z głównym korpusem arkadami, co nadało obiektowi wyjątkową formę. W 1761 roku powstała wieża ratuszowa, a w 1798 została podwyższona do obecnej wysokości. W XIX wieku pełniła także funkcję punktu obserwacyjnego straży pożarnej, a przez pewien czas mieściła areszt i izbę sądową.
Zniszczenia i odbudowa
W czasie II wojny światowej ratusz został rozebrany przez okupacyjne władze radzieckie, które planowały w tym miejscu wznieść pomnik Józefa Stalina. Budynek odbudowano w latach 1954–1958 według projektu architektki Krystyny (Zofii) Chojnackiej, a za wystrój wnętrz odpowiadał m.in. Stanisław Bukowski.
Obecna funkcja – Muzeum Podlaskie
Dziś ratusz mieści Muzeum Podlaskie. W zbiorach znajdują się dzieła polskiego malarstwa od XVIII wieku, w tym prace Matejki, Wyspiańskiego, Malczewskiego, Gierymskiego, Chełmońskiego i Boznańskiej. Co więcej, placówka posiada największy w Polsce zbiór ikon oraz XVI-wieczne freski z cerkwi w Supraślu.
Informacje praktyczne
Adres: Rynek Kościuszki 10, Białystok
Godziny otwarcia
- 1 maja – 30 września: wtorek–niedziela 10:00–18:00
- 1 października – 30 kwietnia: wtorek–niedziela 10:00–17:00
- Poniedziałki – nieczynne
- Ostatnie wejście: 1 godzina przed zamknięciem
- Środa – wstęp wolny na wystawy stałe
Cennik biletów
- normalny – 14 zł
- ulgowy – 7 zł
- rodzinny (do 2 dorosłych + dzieci do 25 lat, max 5 osób) – 28 zł
- grupowy (min. 8 osób) – 7 zł/os.
Szczegółowy cennik Muzeum Podlaskiego w Białymstoku
Znaczenie w przestrzeni miasta
Ratusz znajduje się w centralnej części Rynku Kościuszki, będącego od wieków sercem życia miejskiego Białegostoku. Jego obecność podkreśla reprezentacyjny charakter placu, który po zniszczeniach wojennych odbudowano i zmodernizowano w latach 2007–2008.